694.242 - Hottentottententententoonstelling - 1.447.528

Jaren geleden was ik leerkracht van groep 1/2 en had ik een gesprek over lange en korte woorden met twee kinderen die in de lees-schrijfhoek aan het werken waren. Samen probeerden we steeds meer lange woorden te bedenken. Het gesprek verplaatste zich naar de groep en we hebben toen veel plezier beleefd aan het woord ‘Hottentottententententoonstelling’. Onder anderen maakten we woordkaarten en stapelden we de letters. Er ontstond een indrukwekkende stapel. 

Op 23 maart jl. vond het online symposium Jongekindprofessionals maken het verschil! plaats. Anita Derks, directeur LEJK, opende het symposium met een tafelgesprek. Daarna hebben de lectoren de eerste opbrengsten gedeeld van de onderzoekslijnen. Inmiddels is de plenaire sessie terug te kijken en zijn de presentaties van de themasessies te downloaden.

Blair, C. & Cybele Raver, C. (2015)

Schoolrijpheid kan worden gezien als zelfregulatie, omdat zelfregulerende vaardigheden betrokkenheid bij leeractiviteiten mogelijk maken en de basis leggen voor het kunnen starten op school (groep 3 in Nederland). Het centraal stellen van schoolrijpheid omschreven als zelfregulatie betekent niet dat er geen aandacht is voor de ontwikkeling van verworven vaardigheden, zoals vroege kennis van letters en cijfers; het vormt er de basis voor. Zelfregulatie en daarmee schoolrijpheid zijn de uitkomst van samenhangende ontwikkelingsprocessen op het niveau van biologie en gedrag die mede worden gevormd door de omgeving waarin de ontwikkeling plaatsvindt. Verschillen in schoolrijpheid en latere prestaties hangen zo ook samen met armoede en sociale en economische ongelijkheid.

Pyle, A., Deluca, C., Danniels, E. & Wickstrom, H. (2020)

In de Verenigde Staten is de kindergarten, de kleuterschool groep 2, heel lang gezien als een tijd om de ontwikkeling van kinderen te bevorderen en een rijke omgeving te bieden waar jonge kinderen op eigen initiatief konden deelnemen aan verkenningen en ontdekkingen. In de loop der tijd verschoof deze visie naar steeds meer voorgeschreven ontwikkeling- en domeinspecifieke leerverwachtingen en leerdoelen. Sinds het begin van de jaren negentig worden op alle onderwijsniveaus, inclusief de kleuterschool, domeinspecifieke normen en beoordelingscriteria gehanteerd. Leerkrachten staan voor de uitdaging om deze assessment- en beoordelingspraktijken te integreren in spelen. De onderzoekers hebben gezocht naar een raamwerk om de verbinding te maken tussen domeinspecifieke leer- en ontwikkelingsdoelen en assessment en beoordeling in een omgeving van spelend leren.

Angela Pyle en Erica Danniels (2017)

De ontwikkelings- en onderwijsvoordelen van spel zijn inmiddels aangetoond. Ondanks deze voordelen stellen de onderzoekers dat in de Verenigde Staten in de kleuterschool (kindergarten, in Nederland groep 1 en 2) de door de leerkrachtgestuurde instructie prominent aanwezig is. In de leerplannen en het beleid wordt echter in toenemende mate erkend dat (1) het gebrek aan spelen in de klas een uitdaging vormt en dat (2) het domeinspecifieke leren (academic learning) moet worden ondersteund met ontwikkelingsgerichte praktijken. Uit het onderzoek komt naar voren dat een groep leerkrachten spelen en leren als afzonderlijke aspecten beschouwd en meldden uitdagingen bij het voldoen aan domeinspecifieke eisen door middel van spelend leren. Hun leerlingen deden vooral aan vrij spel. De tweede groep leerkrachten benoemen dat spel het domeinspecifieke leren kan ondersteunen en dat leerkrachten een belangrijke rol spelen bij spel. Het continuüm van spelend leren biedt zo een bredere en concrete definitie van spelend leren. Alle onderwijsactiviteiten in groep 1 en 2 worden door de leraar begeleid vanuit een fundamenteel respect voor de ontwikkelingsbehoefte en ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen.

Het Landelijk Expertisecentrum PO-VO (LEPOVO) gaat van start! Dit gaan wij vieren met een gezamenlijke conferentie op woensdagmiddag 11 oktober a.s. in Utrecht voor pedagogisch coaches, intern begeleiders, leidinggevenden kinderopvang, directeuren en opleiders. Meer informatie volgt, maar noteer deze datum alvast in je agenda!