Advies Kinderopvangraad: ‘Kansen benutten - De betekenis van de buitenschoolse opvang voor kind, ouder en samenleving’

Maak van de bso nog meer een plek van betekenis

De buitenschoolse opvang (bso) kan meer betekenen voor kinderen, ouders en de samenleving dan nu het geval is. In een nieuw advies pleit de Kinderopvangraad voor een bso die meer en meer uitgroeit tot een plek waar kinderen zich breed kunnen ontwikkelen.
In het advies onderzoekt de Kinderopvangraad wat daarvoor nodig is. Drie voorwaarden staan centraal: hoge kwaliteit, stevige samenwerking met onderwijs en toegankelijkheid voor alle kinderen.

Download het volledige advies (pdf)

Waarom een betekenisvolle bso nodig is

Op de bso krijgen kinderen de ruimte om zichzelf te ontdekken: door te sporten, muziek te maken, te koken, te experimenteren of gewoon te ontspannen. Dat zijn niet alleen leuke maar vooral ook betekenisvolle activiteiten, die kinderen kansen bieden om zich breed te ontwikkelen. Peter van Lieshout, voorzitter van de Kinderopvangraad: “De Kinderopvangraad schetst in het advies een beeld van de ideale bso en laat zien dat de bso een uniek potentieel heeft. Het is een plek waar kinderen nieuwe ervaringen opdoen, elkaar ontmoeten en hun talenten en interesses verkennen. Maar dat potentieel wordt nu niet altijd bereikt. Als we willen dat alle kinderen hiervan kunnen profiteren, moeten we de bso anders organiseren en kansen grijpen.” Het kwaliteitskader, zoals wet- en regelgeving, bouwt voort op kinderopvang voor nul- tot vierjarigen en past daardoor niet goed bij de leeftijdsgroep van de bso. Het aanbod is regelmatig (te) weinig gevarieerd en sluit niet altijd goed aan bij wat kinderen, vooral oudere, nodig hebben. Ook de samenwerking tussen onderwijs en bso ontwikkelt zich, maar verdergaande stappen zijn wenselijk, zodat kinderen een logische doorgaande lijn ervaren.

Voor álle kinderen

Een betekenisvolle bso dient drie maatschappelijke doelen tegelijk. Een sterk aanbod vergroot de ontwikkelingskansen van kinderen, juist omdat zij hier vaardigheden opdoen die op school minder aan bod komen. Een goed georganiseerde bso maakt het ouders mogelijk om werk en zorg te (gaan) combineren. En doordat kinderen van verschillende achtergronden elkaar hier ontmoeten, draagt de bso bij aan sociale cohesie. Daarom is het essentieel dat álle kinderen toegang krijgen tot de bso.\

Gezamenlijke opgave

In het advies doet de Kinderopvangraad zes aanbevelingen. Het begint bij het erkennen van de waarde van de bso als betekenisvolle plek voor kinderen. Erkenning door de Rijksoverheid, door de sector kinderopvang, door de wetenschap, door het onderwijs en door gemeenten. Daarnaast vraagt de Kinderopvangraad om een kwaliteitskader en een curriculum die beter aansluiten op de ontwikkelbehoeften van kinderen in hun vrije tijd. Ook moet het aanbod gevarieerder worden en is er meer ruimte en ondersteuning nodig voor pedagogisch professionals. Zij zijn de kern. De samenwerking met het onderwijs kan sterker en de bso moet toegankelijk worden voor alle kinderen. Het benutten van de kansen die de bso biedt is een gezamenlijke opgave. Van Lieshout: “We hebben het hier over bijna een half miljoen bso-kinderen en dat worden er meer. Als overheid, gemeenten, onderwijs en kinderopvangorganisaties nu niet samen handelen, laten we kansen liggen. Voor kinderen én voor Nederland. Het is tijd om door te pakken.”

Rol van de Kinderopvangraad

Met dit advies wil de Kinderopvangraad bijdragen aan een toekomstbestendige buitenschoolse opvang en reikt daartoe concrete bouwstenen aan voor beleidskeuzes in de komende jaren. Het volledige advies is, samen met eerder gepubliceerde adviezen, hier te vinden.

De Kinderopvangraad is in april 2024 opgericht en is een onafhankelijk, breed samengesteld adviesorgaan met wortels in praktijk, wetenschap en beleid.