Leestafel
Via onze digitale leestafel delen wij interessante lees-, kijk- of luistertips die aansluiten bij onze thema’s. De aanbevelingen zijn gedaan door mensen uit praktijk, opleiding en onderzoek. Heb jij een tip?
Filter op thema’s
Nina Hosseini, postdoctoraal onderzoeker bij het lectoraat Kansengelijkheid en lerarenopleider Kritisch Burgerschap en Social Justice, onderzocht hoe pabo-studenten denken over de oorzaken van ongelijke kansen van leerlingen. Ze pleit er in haar promotieonderzoek voor in de opleiding meer aandacht te besteden aan de rol die leerkrachten hierbij kunnen spelen. Haar artikel verscheen in Didactief.
Talige diversiteit kan beter worden benut in het onderwijs. Thuistalen van leerlingen zijn een hulpbron bij het leren van en in het Nederlands. Daarnaast bereidt aandacht voor verschillende (streek)talen op school alle leerlingen voor op het functioneren in een meertalige samenleving.
Pedagogisch medewerkers, leraren en docenten hoeven daarvoor de andere talen niet zelf te beheersen. Met de juiste materialen, expertise en ondersteuning kunnen ze thuistalen inzetten in het onderwijs. Het gaat dan bijvoorbeeld om expertise over het leren van een tweede of volgende taal en kennis van pedagogisch-didactische aanpakken of technologie om talige diversiteit te benutten in de klas.
De handreiking ‘De doorgaande lijn van voor- naar vroegschool | Samenwerken in het belang van kind en ouders’ is een uitgave van het GOAB-Ondersteuningstraject voor gemeenten en aanbieders van Voorschoolse Educatie uitgevoerd door Oberon, Sardes, de CED-Groep en de brancheorganisaties SWN, BMK en BK in opdracht van het ministerie van OCW.
Het lectoraat van de Hogeschool Rotterdam ‘Samenwerken aan een taalrijke omgeving voor jonge kinderen’ heeft de ‘Handleiding Verbinden met kinderen en ouders thuis. Het waarom, hoe en wat voor maatwerk en interactie’ gemaakt, met praktische handvatten om daarmee aan de slag te gaan.
Gemeenten hebben een belangrijke rol bij het vergroten van gelijke kansen voor jonge kinderen. Zij voeren beleid voor onderwijsachterstanden (OAB), voor- en vroegschoolse educatie (vve) en kinderopvang. De Inspectie van het Onderwijs onderzocht hoe gemeenten deze beleidsterreinen met elkaar verbinden in hun beleidsdocumenten.
Nederlandse kleuters scoren minder dan gemiddeld op belangrijke vaardigheden die nodig zijn om te leren. Dat blijkt uit de International Early Learning and Child Well-being Study (IELS), een internationaal vergelijkend onderzoek naar de kennis en vaardigheden van vijfjarigen.
De buitenschoolse opvang (bso) kan meer betekenen voor kinderen, ouders en de samenleving dan nu het geval is. In een nieuw advies pleit de Kinderopvangraad voor een bso die meer en meer uitgroeit tot een plek waar kinderen zich breed kunnen ontwikkelen. In het advies onderzoekt de Kinderopvangraad wat daarvoor nodig is. Drie voorwaarden staan centraal: hoge kwaliteit, stevige samenwerking met onderwijs en toegankelijkheid voor alle kinderen.
Gemeenten hebben diverse taken en vraagstukken als het gaat om de jeugd. Hoe de beleidsterreinen kinderopvang, onderwijsachterstanden en voor- en vroegschoolse educatie (vve) daarin een plek krijgen, verschilt per gemeente. Om hier meer zicht op te krijgen heeft de Inspectie van het Onderwijs een onderzoek gedaan.
Hoe geef je taalonderwijs vorm dat recht doet aan de diversiteit van leerlingen én hun wereld vergroot? In Rotterdam-Zuid werken scholen, onderzoekers en lerarenopleiders samen aan een ambitieus onderzoeksprogramma: Staalwerk (Samenwerken aan taalontwikkeling en de preventie van laaggeletterdheid). In januari 2026 verscheen het eerste nummer van het magazine ‘Samen Taalsterk’.
D. W. Winnicott behoort tot de meest invloedrijke figuren in de kinderpsychiatrie. In dit baanbrekende werk presenteert hij zijn revolutionaire theorieën over de ontwikkeling van het kind en de manier waarop kinderen geleidelijk loskomen van hun ouders. Hij vertrekt vanuit de fundamentele relatie tussen ouder en kind, die hij beschouwt als de basis voor een gezonde persoonlijkheidsontwikkeling.
Onderwijskennis van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (NKO) deelt de leidraad ondersteunt leerkrachten en andere professionals in het primair onderwijs bij het opbouwen van positieve relaties met leerlingen.
Dr. Frans Hiddink is associate lector en docent op de (academische) pabo van NHL Stenden. In 2019 rondde hij zijn promotieonderzoek bij kleuters af: ‘Probleemoplossingsinteracties van jonge kinderen. Gesprekken tijdens groepswerk in de onderbouw van de basisschool.’
Op de website van Masterplan Basisvaardigheden vind je een online masterclass ‘Spel bij de taalontwikkeling van het jonge kind’ met o.a. lector Annerieke Boland. Bekijk het webinar terug.
Lees hier de laatste conclusies en het eindrapport van het EVENING-onderzoek, uitgevoerd vanuit de Universiteit Utrecht.
Mijmering: column van Jeannette de Jong, Bestuurder bij Blosse & Bestuurslid Vereniging Netwerk Kindcentra & LEJK
De belangrijkste reden waarom ik mijn werk doe, is het kind. Het kind is de essentie van de toekomst. Het kind is geen project, geen resultaat, geen data-punt. Maar wat doen wij volwassenen? Wij bouwen muren. Muren tussen systemen, tussen mensen.
Oratie door prof. dr. Frank Cornelissen (UvA), CAOP-leerstoel Innovatie in het onderwijs. ‘Alleen opstaan vergt moed, samen opstaan vormt een beweging, met z’n allen opstaan creëert de toekomst’
Het magazine Basisschoolmanagement.nl sprak LEJK en LEPOVO naar aanleiding van het LEJK/LEPOVO-symposium op 14 november 2024 over de doorgaande lijn.
Sardes en SEO Economisch Onderzoek hebben onderzoek gedaan naar het verbeteren van de kansen van jonge kinderen uit kwetsbare maatschappelijke groepen bij de start in het basisonderwijs. Aanleiding vormen de zorgen over de deelname van doelgroepkinderen aan voorschoolse educatie en basisschool bij 4 jaar en (het risico op) moeilijk inhaalbare onderwijsachterstanden van jonge kinderen. Het onderzoek heeft in kaart gebracht wat de meest kansrijke beleidsmaatregelen voor Nederland zijn, gegeven het huidige voorschoolse en schoolse stelsel.
Spel is een activiteit die in grote mate bijdraagt aan de ontwikkeling van jonge kinderen en daarom in de onderbouw veel tijd en aandacht krijgt. Ook ná de kleutertijd blijft spel een belangrijke ontwikkelingsgerichte activiteit. Juist omdat kinderen zelf de centrale rol vervullen in spelactiviteiten, is het van belang om te achterhalen wat kinderen zelf vinden van spel. Spelen is tenslotte niet alleen een activiteit door en voor kinderen, maar ook ván kinderen.
‘Richtlijnen gezond en verantwoord scherm- en sociale mediagebruik’ van de Rijksoverheid verschenen op 17 juni 2025
Cathy van Tuijl werkte mee aan deze aflevering van de podcastserie van het Expertisecentrum Kinderopvang. Thema: de doorgaande lijn.
Op onze leestafel: GOAB-handreiking ‘Wat draagt bij aankwaliteit en effectiviteit van vve?’, een overzicht van bevindingen uit recente literatuur
Het magazine Kinderopvangtotaal.nl sprak lector Cathy van Tuijl en onderzoeker Carlinda Boerdijk naar aanleiding van het LEJK/LEPOVO-symposium op 14 november 2024 over de doorgaande lijn.
Cathy van Tuijl schreef het artikel De doorgaande lijn van peuter naar kleuter in Kiddo 1-2025.
Op 28 januari 2025 nam lector Cathy van Tuijl deel aan een gesprek, dat terug te kijken is via dit webinar. Georganiseerd door GOAB, Kansen voor kinderen.
De Inspectie bracht het rapport Kwaliteit Vroegschoolse educatie (2024) uit. In dit rapport leest u dat de kwaliteit van de vroegschoolse educatie in het algemeen op veel scholen in orde is. Maar er zijn ook verbeterpunten. De voornaamste verbeterkans ziet de Inspectie in de kwaliteitszorg en de kwaliteitscultuur. Op deze punten zijn schoolverschillen te zien. Dit vergroot de kansenongelijkheid.
Kleuters niet klaar voor de basisschool, signaleren schoolleiders door heel Nederland. Lees in dit artikel uit Kader (uitgave AVS) verder. M.m.v. LEJK-lector Cathy van Tuijl.
In het magazine 'Beter thuis in taal' komen taal en spel naar voren bij de ontwikkeling van het jonge kind. Lector Annerieke Boland schreef het artikel 'De kracht van spel' voor dit blad (gezamenlijke uitgave van Hogeschool Rotterdam en Actief Ouderschap www.aanpakthuisintaal.nl)