Rapport Onderwijsraad over benutten van meertaligheid

Bijna alle scholen, mbo-opleidingen en voorzieningen voor voorschoolse educatie in Nederland hebben te maken met kinderen of jongeren die van huis uit een andere taal spreken dan Nederlands. De Onderwijsraad adviseert deze talige diversiteit beter te benutten. Andere thuistalen kunnen leerlingen helpen bij het leren van en in het Nederlands. De raad beveelt scholen aan keuzes te maken in hoe zij thuistalen benutten en doet een beroep op schoolleiders en overheid om te investeren in de ondersteuning, opleiding en verdere professionalisering van leraren.

Met de nieuwe conceptkerndoelen en -examenprogramma’s is de aandacht voor meertaligheid en de thuistaal van leerlingen binnenkort niet langer vrijblijvend voor scholen.

Advies: benut talige diversiteit

Talige diversiteit kan beter worden benut in het onderwijs. Thuistalen van leerlingen zijn een hulpbron bij het leren van en in het Nederlands. Daarnaast bereidt aandacht voor verschillende (streek)talen op school alle leerlingen voor op het functioneren in een meertalige samenleving.

Pedagogisch medewerkers, leraren en docenten hoeven daarvoor de andere talen niet zelf te beheersen. Met de juiste materialen, expertise en ondersteuning kunnen ze thuistalen inzetten in het onderwijs. Het gaat dan bijvoorbeeld om expertise over het leren van een tweede of volgende taal en kennis van pedagogisch-didactische aanpakken of technologie om talige diversiteit te benutten in de klas.

Scholen zijn verplicht om een taalbeleidsplan op te stellen. De raad raadt scholen, mbo-opleidingen en voorzieningen voor voorschoolse educatie sterk aan om keuzes te maken hoe zij talige diversiteit benutten en vast te leggen in het eigen taalbeleidsplan.

De raad doet een beroep op schoolleiders en overheid om leraren beter te ondersteunen bij het benutten van andere thuistalen door te investeren in opleiding en professionalisering van pedagogisch medewerkers en leraren. De raad beveelt aan om ‘benutten van talige diversiteit’ op te nemen in de bekwaamheidseisen en te zorgen voor een centraal expertiseplatform, materialen, technologische hulpmiddelen en handreikingen. Ook zijn er nascholingsmogelijkheden nodig voor leraren en pedagogisch medewerkers die deze kennis en vaardigheden niet meekregen vanuit hun initiële opleiding.

Handleiding ‘Verbinden met kinderen en ouders thuis’ voor Jonge Kind-professionals

Klik op de afbeelding voor de Handleiding

Het lectoraat van de Hogeschool Rotterdam ‘Samenwerken aan een taalrijke omgeving voor jonge kinderen’ realiseert samen met de praktijk en opleidingen betekenisvolle veranderingen, die bijdragen aan de taalontwikkeling van jonge kinderen en meer kansengelijkheid. Dat gebeurt steeds in de driehoek tussen praktijk, opleidingen en onderzoek.

Zo heeft het lectoraat de ‘Handleiding Verbinden met kinderen en ouders thuis. Het waarom, hoe en wat voor maatwerk en interactie’ gemaakt. Vier jaar Maatwerk-onderzoek laat zien hoe pedagogisch professionals de verbinding kunnen maken met de taalomgeving thuis, om samen met ouders te werken aan een taalrijke omgeving. In deze handleiding vind je praktische handvatten om daarmee aan de slag te gaan. Je kunt hiermee een aanpak uitwerken die werkt voor jouw groep en waarvan je verwacht dat die werkt voor jou als professional. 

Martine van der Pluijm, lector van de HR, licht de Handleiding toe in een webinar, opgenomen in april 2026. Bekijk het webinar:

Samen Taalsterk

Klik op de afbeelding voor het magazine

Hoe geef je taalonderwijs vorm dat recht doet aan de diversiteit van leerlingen én hun wereld vergroot? Scholen, onderzoekers en opleiders zoeken samen naar antwoorden. In Rotterdam-Zuid werken scholen, onderzoekers en lerarenopleiders samen aan een ambitieus onderzoeksprogramma: Staalwerk (Samenwerken aan taalontwikkeling en de preventie van laaggeletterdheid). In januari 2026 verscheen het eerste nummer van het magazine ‘Samen Taalsterk’.

Goed onderwijs begint met de juiste vragen. In Rotterdam-Zuid stelden schoolleiders die vraag heel concreet: als we willen dat leerlingen beter presteren, wat betekent dat dan voor ons onderwijs in de klas? Die vraag vormde het startpunt voor bestuurders van wat later de Leerschool Rotterdam-Zuid en Staalwerk werd. Niet beleid of externe interventies stonden centraal, maar de praktijk zelf. Wat hebben leerlingen nodig, en hoe kunnen professionals dat beter organiseren en onderbouwen? Vanaf het begin is gekozen voor een aanpak waarin scholen, onderzoekers en opleiders gelijkwaardig samenwerken. Scholen formuleren mede de onderzoeksvragen, onderzoekers brengen kennis in en ontwikkelen nieuwe inzichten, en opleiders zorgen dat die kennis direct landt in de opleiding van toekomstige leerkrachten. Daarmee ontstaat een doorlopende beweging van onderzoeken, ontwerpen en toepassen. De focus op taalontwikkeling kwam niet toevallig. Juist in de superdiverse context van Rotterdam-Zuid bleek dit de sleutel om ontwikkeling te versnellen. Daarbij kijken we anders naar meertaligheid: niet als obstakel, maar als bron van kennis die benut kan worden in het onderwijs.